Ένα βιβλίο για μια ζωή

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ,  27-28 Ιουνίου 2020

Εδώ ολόκληρο το άρθρο

[Απόσπασμα]

Με αφορμή το θέμα της φιλαναγνωσίας και του βιβλίου, που έπεσε φέτος στο μάθημα της Έκθεσης στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, ζητήσαμε από ανθρώπους του πολιτισμού να θυμηθούν τα βιβλία που άλλαξαν την οπτική τους μέσα στη ζωή

Βασίλης Λαμπρινουδάκης
Αρχαιολόγος, Oμότιμος καθηγητής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

«Οι επιδημίες κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα»

roman_military_hospital_Novae
Ρωμαϊκό στρατιωτικό νοσοκομείο, Nova, Βουλγαρία

Ελεύθερος χρόνος κατά την περίοδο της καραντίνας; Όχι βέβαια, αλλά πρόκληση – παράλληλα με την ευκαιρία για εκπλήρωση καθυστερημένων συγγραφικών υποχρεώσεων – να αναζητήσω, ως ιστορικός – γιατί και ο αρχαιολόγος ιστορία κάνει – παρόμοιες καταστάσεις πανδημίας στο παρελθόν και να κερδίσω γνωστικά και ψυχικά από την εμπειρία που η μνήμη τους προσφέρει.

Μια και η πρόσβαση σε βιβλία έξω από το σπίτι ήταν δύσκολη έως αδύνατη, κατέφυγα σε έναν τόμο επιστημονικών εργασιών που έχω σπίτι μου και που παρουσιάσθηκαν το 2001 σε Στρογγυλή Τράπεζα στο Πανεπιστήμιο της Reims. Ο τίτλος: Αέρας, μιάσματα και μόλυνση: Οι επιδημίες κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα (η μετάφραση από τα γαλλικά δική μου). Eκδότης η Sylvie Bazain-Tacchella. Διατρέχοντας το βιβλίο εστίασα το ενδιαφέρον μου στην εργασία της V. Boudon «Ο Γαληνός και ο λοιμός των Αντωνίνων», διαπιστώνοντας ότι η πανδημία (ευλογιά μάλλον ή ιλαρά) που έπληξε το 165-180 μ.Χ. ολόκληρο τον ρωμαϊκό κόσμο παρουσιάζει πολλά κοινά με τη σημερινή υγειονομική κρίση: Η επιδημία ξεκίνησε από την Ανατολή, πιθανότατα από την Κίνα, και εξαπλώθηκε σε όλη την Αυτοκρατορία. Θεωρείται ότι βρήκε παρθένο πληθυσμό και γι’ αυτό χτύπησε με μεγάλη τοξικότητα. Η ασθένεια, με συμπτώματα πυρετό, πονόλαιμο, βήχα, διάρροια και εξανθήματα, εξελισσόταν σε δύο εβδομάδες. Οι θάνατοι στη Ρώμη μόνο μπορούσαν να φθάσουν τις 2.000 την ημέρα και ο συνολικός αριθμός των θυμάτων της επιδημίας υπολογίζεται σε 60 εκατομμύρια. Οι επιπτώσεις του λοιμού ήταν οικονομικές (λιγότερο εργατικό δυναμικό, λιγότερη παραγωγή και εμπόριο) και κοινωνικές, που πυροδότησαν τον μετασχηματισμό του ρωμαϊκού κράτους και συνέβαλαν στην άνοδο του χριστιανισμού.

Άραγε η σύγχρονη κρίση θα βοηθήσει την καλύτερη συνεννόηση και την ηθική των λαών της Οικουμένης; Απομένει να το δούμε.

Βιβλιογραφία: